Laatst kwam ik dit lieve gedichtje tegen: “Het meisje van heel veel”. Dit deed mij erg hoog sensitieve kinderen denken.
“Heel veel” is namelijk aan de orde van de dag bij kinderen met een hoge gevoeligheid. Met dit temperament neem je immers heel veel waar, voel je heel veel (ook in- en aan-) en denk je heel veel en heel diep na. Het woord “Highly” in Highly Sensitive Person verwijst ook naar heel veel en is dus een kwantitatieve term (en niet een kwalitatieve term, lees hier meer over de verwarring en weerstand over deze term.)
Veel waarnemen
Waarom hebben hoog sensitieve kinderen zo’n grote opmerkzaamheid? Dat is omdat ze simpelweg geboren worden met meer – heel veel – zenuwen in hun lichaam. Eén van de consequenties daarvan is dat ze zeer gedetailleerd waarnemen en het opgemerkte ook heel intens ervaren.
Zintuigen
Waarnemen doen we met onze zintuigen. We beschikken over de volgende tien zintuigen: gezichtsvermogen, gehoor, reukzin, smaakzin, tastzin, proprioceptie (of positiezin), evenwichtszin, interoceptie (prikkels van binnenuit het eigen lichaam waarnemen), emoceptie (het ontvangen van andermans emoties) en spiritualiteitszin.
Hoog sensitieve kinderen hebben met hun grotere hoeveelheid aan zenuwen dus een zeer geavanceerd ‘ontvangstapparaat’, dat via deze tien zintuigen afgestemd is op het oppikken van subtiele signalen. Hierdoor merken ze ook op wat een ander ontgaat. Het betekent eveneens dat als er prikkels van grovere aard zijn – zoals harde geluiden, sterke geuren, grote drukte, onvriendelijk- of onrechtvaardigheid – deze dusdanig intens ervaren worden dat het kind meer van slag is. Niet álle zintuiglijke prikkels worden echter even intens ervaren; de accenten verschillen per hoog gevoelig kind.
Reukzin
Eén van de zintuiglijke indrukken die veel gevoelige kinderen in hoge mate ervaren is geur. Heel fijn als je iets lekkers ruikt, zoals de geur van je favoriete maaltijd of van de natuur na een frisse regenbui. Daar geniet je dan intens van. Minder leuk als je iets ruikt wat stinkt, zoals bijvoorbeeld de geur van sigaretten, te heftige parfums of de poepluier van je baby broertje of zusje. Ook dit ervaren ze heel intens, waardoor ze flink geïrriteerd en weinig verdraagzaam kunnen reageren.
Geur en emoties
Dat juist geur zo’n sterke reactie veroorzaakt heeft een reden. Geur gaat namelijk niet via een omweg – zoals bij andere prikkels – , maar rechtstreeks naar de amygdala (en hippocampus). En aangezien de amygdala aan zintuiglijke indrukken een emotie koppelt, roepen geurtjes meteen een gevoel op. Dat komt van pas als je een brandgeur ruikt. Je emotionele reactie maakt dat je dan vlot reageert.
Bij hoog gevoelige kids is de amygdala echter actiever. De connectie tussen geur en gevoelens is bij hen nog groter en daarom ook duidelijker te merken. Een 11-jarige hoog sensitieve jongen in mijn praktijk verwoordde die connectie heel treffend toen hij zei: “Als ik iemand ruik, weet ik ook hoe hij voelt”.
Die actieve amygdala maakt enerzijds dat gevoelige kinderen nog meer profiteren van de voordelen en bijvoorbeeld in een heel vroeg stadium al ruiken wanneer jouw eten dreigt aan te branden. En anderzijds reageren ze door die sterke emotionele respons vaak ook minder tolerant op vieze geurtjes.
Tip: Een actieve amygdala is slecht één van de punten waarin het hoog sensitieve brein anders werkt. Wil je hier meer over weten? In de Training ‘Coach Eigentijdse Kinderen’ gaan we uitgebreid in op de werking van het hoog sensitieve brein én op vele andere interessante onderwerpen! We starten weer op vrijdag 27 september a.s.
Overprikkeling
Wanneer je kind overprikkeld is, zal zijn irritatie door stank nóg groter zijn. Weet dan dat je kind niet aan het overdrijven is. Het is hem gewoon allemaal even te veel. Erken in zo’n geval zijn intense geurbeleving, zodat hij zich gezien voelt en zich weer makkelijker kan ontspannen. Daarnaast is het goed om te kijken hoe het komt dat zijn emmer zo vol zit en daarop passende actie te ondernemen (bij de Training ‘Coach Eigentijdse Kinderen’ gaan we ook uitgebreid in op verschillende factoren die de emmer van een HSK en HSP vullen en hoe je daar weer lucht & ruimte in krijgt).
Profiteer van sterke reukzin
Je kan natuurlijk ook bewust profiteren van de sterke geurzin en aangename geuren inzetten die een positief effect hebben op hun gevoel en zenuwstelsel. Gebruik bijvoorbeeld lavendel om stress te verminderen en rust te stimuleren. Ook kamille werkt kalmerend en verzachtend. Citrus staat bekend om zijn opbeurende en verfrissende werking en pepermunt kan je gebruiken als je kind een mentale oppepper nodig heeft.
Naast deze voordelen helpt een fijne geur je gevoelige kind ook om hem met zijn aandacht terug te halen naar zijn lichaam. Een eenvoudige en plezierige manier om hem weer tot zichzelf te laten komen! Een paar tips hiervoor:
- Doe een paar druppels essentiële olie op een zakdoekje, zodat je kind daar bijvoorbeeld op school lekker aan kan snuffelen.
- Maak je eigen massageolie door wat essentiële olie aan een neutrale draagolie toe te voegen en masseer er je kind mee.
- Voeg een paar druppels olie (verdund met een draagolie) toe aan het badwater voor een ontspannen bad of voetenbadje.
- Gebruik een diffuser met essentiële olie om een (slaap-)kamer op subtiele wijze te vullen met de favoriete geur van je kind.
Serie
In de serie van ‘Kinderen van heel veel’ is er aandacht zijn voor een ander element van het hele vele. Lees hier meer heel veel voelen (diepe emoties).