Informatie over beelddenken

Wetenschappelijk onderzoek heeft het bestaan van twee leersystemen aangetoond: het verbale leersysteem (taaldenken) en het visuele leersysteem (beelddenken). Iedereen wordt als beeldenker geboren, maar vanaf het vierde jaar krijgt het geheugen van kinderen de voorkeur voor één van deze systemen. Als iemand voor 60% of meer in beelden en gebeurtenissen denkt, dan is het visuele leersysteem dominant en spreken we over een beelddenker.

Beelddenken is een hele creatieve, drie-dimensionale manier van denken, waarbij in beelden en gebeurtenissen gedacht wordt. Het is ook een razend snelle manier van denken : er kunnen wel 32 plaatjes per seconde voorbij flitsen, daar waar een taaldenker 2 woorden per seconde denkt.

Als een taaldenker aan een poes denkt, ziet hij vaak de letters P-O-E-S voor zich. Een beelddenker ziet niet alleen een poes voor zich, maar ‘ervaart’ een poes: hij stelt zich levendig voor hoe zacht de vacht voelt, hoe het spinnen klinkt, hoe de kattenbak ruikt en hoe leuk of juist vervelend hij een poes vindt. Ook eigen ervaringen met poezen springen als ‘pop-ups’ naar voren, inclusief de bijbehorende emoties. Vervolgens kan zo’n herinnering weer een andere herinnering aanroepen en kan een ‘kettingreactie’ aan associaties ontstaan. Het kind kan hierdoor makkelijk afgeleid of ongeconcentreerd overkomen, maar in feite is het heel veel informatie aan het verwerken!

Beelddenken en het brein
Het rechterbrein is bij beelddenkers sterker ontwikkeld dan de linker hersenhelft. Dat betekent dus dat ze vaak getalenteerd zijn in de eigenschappen die bij de rechterhersenhelft horen, zoals creativiteit, intuïtief, out of the box denken, ruimtelijk inzicht etc. Bepaalde talenten van het linkerbrein (o.a. analystisch denkvermogen, planning, taal) zijn vaak minder goed ontwikkelt bij visuele leerlingen.

Helaas hecht onze maatschappij over het algemeen meer waarde aan deze kwaliteiten. Daarnaast hebben visuele leerlingen niet zelden moeite om mee te komen in het overwegend talige onderwijssysteem. Vaak hebben de kinderen (en leerkrachten) niet in de gaten wat de oorzaak van het onderpresteren is en gaan daarom twijfelen aan zichzelf. Onzekerheid, een negatief zelfbeeld of zelfs faalangst kan het gevolg zijn.
Door aan te sluiten op hun visuele manier van denken en leren, groeit hun zelfvetrouwen en zetten we deze kinderen weer terug in hun kracht!

Wie denken er vaak in beelden?
Iedereen start zijn leven als beelddenker!! Immers, als baby ervaren we de wereld volledig via onze zintuigen (rechterbrein) en beheersen we nog geen taal en analytisch denkvermogen (linkerbrein). Hoofdzakelijk onder invloed van het talige onderwijssysteem vindt er bij veel kinderen vanaf 4 jaar een verschuiving plaats van het primaire denksysteem naar het secundaire denksysteem: het taaldenken. Er zijn echter kinderen die voorkeur blijven houden voor het denken in beelden.

In de praktijk zien we dat veel hoogsensitieve kinderen denken in beelden, evenals hoogbegaafden kinderen, kinderen met dyslexie, dyscalculie, ADHD, ADD of een vorm van autisme (PDD-NOS).
Hoe herken je beelddenken?

Denken in beelden is een grote kwaliteit! Het onderwijssysteem is echter overwegend gericht op taaldenkers en het ontwikkelen van de kwaliteiten van onze linkerbrein: de cognitie. Dit maakt dat visuele leerlingen tegen diverse problemen aan kunnen lopen, zoals:

• Moeite met taal
  Tijdens het lezen zetten visuele leerlingen woorden automatisch om naar een beeld. Daarom lezen veel beelddenkers ook langzamer (hardop). Concrete woorden zijn goed te visualiseren, zoals tafel, huis, poes, fietsen, maar abstracte woorden kunnen problemen opleveren. Daarnaast hebben veel beelddenkers moeite met spellen en spiegelen vaak letters. Na de training ‘Ik leer anders’ is in de meeste gevallen direct een verbetering merkbaar in het hardop lezen (1 of 2 AVI-niveaus) en het maken van dictees.
• Moeite met rekenen
  De ‘Ik leer anders’ training leert je rekenen vanuit het totaalbeeld en tafels worden visueel opgeslagen. Door aan te sluiten op het visuele leersysteem wordt zelfs het rekenen met breuken eenvoudig!
• Ander tijdsbesef
  Goed plannen is typisch een kwaliteit van het analytische linkerbrein. Veel visuele leerlingen zijn hier dan ook niet zo goed in en lijken vaak een heel ander tijdsbesef te hebben. Bij de ‘Ik leer anders’ training leert het visuele kink klok kijken en krijgt het tips om om te leren gaan met de ‘strijd tegen de tijd’.

Hoe help je een beelddenker?
Als bij een visuele leerling op school er niet uit komt wat erin zit, dan kan Ik leer anders+ uitkomst bieden. Deze training, die uit gemiddeld uit 4 of 5 sessies bestaat, maakt juist gebruik van de talenten van beelddenkers: het visualiseren en de holistische kijk (totaalbeeld).

Lees meer over IK LEER ANDERS+

Bekijk ook

• Ik leer anders+ voor beelddenkers
• Mini-cursus ‘Vertaalslag Ik leer anders+ naar de klas’ voor scholen
• Cursussen over beelddenken en/of hoogsensitieve kinderen voor scholen

Onderstaande vragenlijst geeft je een indruk of je kind mogelijk de voorkeur heeft voor het visuele leersysteem.

Vragenlijst

1. Kan uw kind goed puzzelen?
2. Houdt uw kind veel van de TV en/of spelcomputer?
3. Speelt uw kind graag met constructiespeelgoed (Lego e.d.)?
4. Heeft uw kind een levendige verbeelding, waardoor het op kan gaan in zijn/haar fantasiewereld?
5. Wordt uw kind makkelijk afgeleid?
6. Moet u instructies vaak herhalen voordat taken worden uitgevoerd?
7. Heeft uw kind laat leren lopen?
8. Wiebelt uw kind veel?
9. Geldt voor uw kind: eerst doen en dan pas denken?
10. Is uw kind overweldigend aanwezig op verjaardagen en in pretparken, na eerst de kat uit de boom te hebben gekeken?
11. Denkt uw kind erg zwart-wit?
12. Is uw kind erg perfectionistisch, die niet graag faalt (gevoelig voor kritiek)?
13. Wint uw kind graag en is het een slechte verliezer?
14. Herinnert uw kind zich gebeurtenissen gedetailleerd (zelfs van jaren geleden)?
15. Heeft uw kind problemen met het vasthouden van een pen, slecht handschrift?
16. Heeft uw kind een allergie, last van astma of veel oorontstekingen (gehad)?
17. Heeft uw kind een goed gevoel voor humor (creatieve woordspelingen)?
18. Moeten de etiketten uit kleding geknipt worden? Draagt uw kind graag zachte stoffen en heeft hij/zij bijvoorbeeld een hekel aan harde knoopjes?

Score
Als je 10 van de bovenstaande vragen met ‘ja’ beantwoord heeft, dan heeft je kind waarschijnlijk de voorkeur voor het visuele leersysteem. Oftewel: je kind is waarschijnlijk een beelddenker.
Deze lijst benadrukt met name de drukke kant van beelddenkers. Er zijn daarentegen ook veel visueel ingestelde kinderen die juist rustig zijn. Ieder mens is uiteraard anders en uit zich ook anders.

Bron: vragenlijst van Linda Silverman uit het boek ‘Upside-Down Brilliance: The Visual-Spatial Learner’

Er is ook een andere observatielijst waarmee je (het type) beelddenkers kan herkennen. Wil je deze ontvangen, stuur dan een mail naar info@eigentijdsekinderen.nl.

Lees meer over IK LEER ANDERS+

Bekijk ook

• Ik leer anders+ voor beelddenkers
• Mini-cursus ‘Vertaalslag Ik leer anders+ naar de klas’ voor scholen
• Cursussen over beelddenken en/of hoogsensitieve kinderen voor scholen